shadow_left
Logo
Shadow_R
   
Makowiska PDF Drukuj Email

Makowiska usytuowane są w północno-wschodniej części gminy Nowy Żmigród na wysokości 360–390 m n.p.m. Od centrum gminy oddalone są o 5 km. Przez wieś płynie potok Toczek wpadający do Iwielki, która z kolei zasila rzekę Wisłokę. 

Nazwa osady jest pochodzenia topograficznego od rośliny „mak”, gęsto porastającej tamtejsze łąki i pola.

Makowiska lokowano w XIV wieku (ok. 1360 r.), jako wieś rycerską. Należała do Kobylańskich, a w wieku XV zarządzali nią Balikowscy i Warzyccy. Według Jana Długosza był tam wówczas kościół, karczma, folwark i zagrody kmiece. W XVI wieku wieś weszła w skład posiadłości królewskich dzierżawionych przez Bolkowskiego i Jakuba Warszyckiego. Pod ich rządami doszło w Makowiskach do wystąpień religijnych. Kościół zbezczeszczony przez Bzickiego i opuszczony przez wiernych, zawalił się zupełnie. 

W XIX wieku Makowiska zmieniały właścicieli wielokrotnie. Od 1849 roku były w posiadaniu Tadeusza Wiktora, który dziewięć lat później sprzedał je Janowi i Adeli Wiktorom. W 1885 roku miejscowość należała do Piotra i Jędrzeja Bieckich oraz Stanisława i Heleny Jaków. Ostatnimi właścicielami wsi przed zniesieniem pańszczyzny byli Edward i Anastazja Filipowicze.

I wojna światowa nie przyniosła wielu zmian, choć w okolicach wsi toczyły się krwawe walki austriacko-rosyjskie.

Inaczej było podczas wojny następnej. Mieszkańców Makowisk poddano wtedy surowy represjom. Żołnierze niemieccy urządzali łapanki ludzi i wywozili ich na przymusowe roboty do III Rzeszy. Za niewywiązanie się z kontyngentu żywności kilkanaście osób osadzono w więzieniu w Jaśle. 14 mieszkańców rozstrzelano w 1944 r. z powodu sprzeciwu wobec rozkazu wysiedlenia. We wrześniu tegoż roku w okolicy Makowisk toczyły się walki w ramach operacji dukielskiej. Wzięło w niej udział ponad 500 tys. ludzi, 3 tys. dział i 500 czołgów oraz pojazdów pancernych. W wyniku działań wojennych wieś została zniszczona, ale mieszkańcy wrócili na zgliszcza i odbudowali swe domostwa. Dziś wieś licząca ok. 470 mieszkańców, prężnie się rozwija.

Warto zobaczyć:

1.  Pozostałości parku dworskiego − w Makowiskach stał kiedyś dwór. Jego ostatnimi właścicielami byli Lisowieccy. Po przejściu frontu wschodniego posiadłość została częściowo zniszczona, a następnie rozebrana przez mieszkańców wsi (lata 50-te i 60-te). Obecnie jedynym śladem dworu są tu pozostałości parku. Niedawno wybudowano tam dom ludowy w stylu dworskim. Do najstarszych drzew w obrębie parku należą: lipy drobnolistne, topole czarne, jesiony wyniosłe.

2.   Kościół pod wezwaniem Świętej Trójcy  

3.   Dom strażaka

4.   Kapliczki 

5.   Pomnik ku czci rozstrzelanych

 Justyna Wójcik

Galeria

 

 

 

 
« poprzedni artykuł   następny artykuł »