^Powrót na górę

foto1 foto2 foto3 foto4 foto5


Skalnik to wieś o charakterze rolniczym. Położona jest na stokach góry Jeleń (501 m), u podnóża której płynie Wisłoka. Oddalona jest od Nowego Żmigrodu o 4 km. Leży na wysokości 355–365 m n.p.m. w otoczeniu wsi Desznica (na południu) i Brzezowa (na północy).

Skalnik to stara osada. Zdaniem niektórych wieś była kiedyś miejscem kultu przedchrześcijańskiego, a około IX wieku  − chrześcijańskiego ze słowiańską liturgią. Potwierdzać to ma sąsiedztwo grodziska „Walik”, Góry Trzech Krzyży, otoczenie świątyni fortyfikacjami i wałami. Skalnik założono prawdopodobnie w XIV wieku na prawie polskim, ale nie zachowały się żadne dokumenty lokacyjne wsi, które by to potwierdziły. Dopiero król Władysław Jagiełło założył wieś na prawie niemieckim. Wioska stanowiła własność Skaleńskich, Stadnickich i Wojszyków, a później władali nią kolejni dziedzice Nowego Żmigrodu. Za czasów Jana Długosza w Skalniku był kościół i parafia, do której należały Brzezowa i Desznica. W wyniku reform józefińskich po I rozbiorze parafię zniesiono, przyłączając Skalnik do Nowego Żmigrodu.

W okresie okupacji hitlerowskiej mieszkańcy Skalnika włączyli się działalność niepodległościową. Przez wieś prowadził szlak przerzutowy i kurierski na Węgry pod pseudonimem „Korytarz”. Jego organizator − ks. Niemiec został zesłany do obozu w Dachu. We wsi istniał też zbrojny oddział SZP/ZWZ/AK. Jego działalność zwróciła uwagę hitlerowców na Skalnik, przez co wielu mieszkańców aresztowano i stracono, a około 30 osób trafiło do obozów w Niemczech.

Okupanci opuścili Skalnik w styczniu 1945 roku po zaciętych walkach z wojskami radzieckimi. Poległych pochowano na pobliskim cmentarzu, a w latach 90-tych po ekshumacji prochy zabitych zostały przeniesione na cmentarz wojenny w Przemyślu. Po wojnie ze Skalnika wyjechało do ZSRR 90 osób pochodzenia łemkowskiego. Teraz wiś liczy ponad 300 mieszkańców.

Warto zobaczyć:

1.     Kościół pod wezwaniem św. Klemensa.
Kościół pod wezwaniem św. Klemensa, a obecnie również Sanktuarium Matki Bożej Królowej Gór znajduje się na wzniesieniu, wokół którego rosły kiedyś wiekowe dęby (do dnia dzisiejszego zachował się tylko jeden okaz). Wśród nich stał pierwszy modrzewiowy kościół. Powstanie ośrodka religijnego i wybudowanie tam kościoła wieś zawdzięcza św. Metodemu. Cyryl i Metody przywieźli relikwię św. Klemensa z Chersonezu. Obecna świątynia jest prawdopodobnie czwartą z kolei w tej miejscowości. Wzniesiono ją z kamienia w 1912 roku na miejscu poprzedniej. Reprezentuje styl neogotycki. Wewnątrz kościoła obejrzeć można wiele elementów dekoracyjnych z poprzedniej świątyni, np. obraz Matki Bożej Skalnickiej Królowej Gór. Miejscowe podanie głosi, że obraz ten przynieśli ze sobą św. Cyryl i Metody, jednak najprawdopodobniej powstał w XV wieku. Obraz przedstawia Matkę Boską z Dzieciątkiem i podobny jest do jasnogórskiego, lecz ma cechy bizantyjskie. Jego wygląd odbiega od pierwotnego, gdyż kilkakrotnie do odmalowywano. Od wieków ściągali do niego pielgrzymi z Polski i północnych Węgier. Szczególnym kultem otaczano go w czasie wojen. W 2007 roku dokonano jego koronacji koronami diecezjalnymi. Od tego czasu kościół stanowi Sanktuarium MB Królowej Gór.
Na uwagę zasługują także dwa skrzydła gotyckiego tryptyku ozdobione scenami Nawiedzenia św. Elżbiety, Pokłonu Trzech Króli, św. Jakuba i Ecce Homini. Ich powstanie datuje się na początek XVI wieku.

2.     Kapliczki

Justyna Wójcik

Galeria

Skalnik
Skalnik Skalnik
Skalnik
Skalnik Skalnik
Skalnik
Skalnik Skalnik
Skalnik
Skalnik Skalnik
Skalnik
Skalnik Skalnik
 

 

 

Banner

Region Żmigrodzki

  • Region Żmigrodzki

Zarządzanie kryzysowe

Rozkłady Jazdy

  • Rozkłady jazdy

Mapa gminy

  • Mapa gminy