^Powrót na górę

foto1 foto2 foto3 foto4 foto5


Przy tzw. trakcie węgierskim (drodze Jasło – Nowy Żmigród – Krempna) na przestrzeni kilku kilometrów ciągnie się wieś Kąty. Zabudowania położone są w dolinie rzeki Wisłoki na wysokości 300 m n.p.m. Miejscowość oddalona jest od Nowego Żmigrodu o 5 km. Wokół niej piętrzą się urokliwe wzniesienia. Są to: od wschodu Golesz (451 m), Góra Grzywacka (587 m) i Łysa Góra (641 m), a za nimi Polana (651 m); od zachodu Jeleń (501 m) i wzniesienie zwane przez okolicznych mieszkańców Skałą (471 m). Na południu widnieje góra Kamień (715 m), po której zboczu wije się serpentynami droga z Kątów do Krempnej.

Nazwa oznacza wieś położoną na uboczu, w kątach utworzonych przez otaczające ją góry. Wieś składa się z kilkunastu przysiółków: Zagrody, Wola, Górki, Dół, Wygoda, Podpagórek.

Pierwsi osadnicy przybyli tu na początku XIV wieku, jednak wieś była lokowana w 1398 roku przez Władysława Jagiełłę na prawie niemieckim. Jako część dóbr żmigrodzkich stanowiła własność rodów: Bogoriów, Wojaszków, Stadnickich, Lubomirskich, Wiśniowieckich, Radziwiłłów i Potulickich. W swej historii wieś dużo ucierpiała od najazdów obcych wojsk, wojen, napadów tzw. beskidników, klęsk żywiołowych, pożarów i epidemii chorób zakaźnych (cholera, tyfus). Niegdyś we wsi rozwijał się przemysł. Funkcjonowały dobrze wyposażona huta żelaza i hamernie. Huty posiadały miech, ognie fiszewskie, walcownię i gisernię. Do napędu urządzeń hutniczych używano koła wodnego z jazu, który zasilała płynąca kanałem woda z Wisłoki. Hutnictwo upadło pod koniec XIX wieku z powodu konkurencji wielkoprzemysłowej. Po dawnych hutach nie pozostało prawie nic. Jedynymi oznakami ich istnienia są znacznie wyniszczone pobliskie lasy, z których hutnicy wytwarzali węgiel drzewny będący produktem wytopu żelaza. Do 1876 roku w Kątach była fabryka zapałek zwana patyczkarnią, która niestety spłonęła. Warto jeszcze wspomnieć o młynie wodnym z dwukołowym napędem i cegielni, ale i po nich nie ma obecnie ani śladu. Podczas I wojny światowej na terenie Kątów stoczono kilka batalii rosyjsko-austriackich. Miały one miejsce w listopadzie i grudniu 1914 roku i maju 1915 roku. Od początku 1939 roku wieś stanowiła arenę walk polsko-niemieckich. W czasie Kampanii wrześniowej doszło tam do potyczki batalionu ON „Jasło” z wojskami III Rzeszy. Podczas okupacji aktywnie działały tu organizacje konspiracyjne. Jednym z ich sukcesów był udany atak na niemiecką kolumnę samochodową wiozącą broń, amunicję i sprzęt wojskowy. W 1944 Kącanie zostali wysiedleni. Z powodu działań frontowych, które utrzymywały się tu aż do 14 stycznia 1945 roku spłonęło wiele zabudowań.

Obecnie Kąty liczą około 1050 mieszkańców, posiadających małe gospodarstwa rolne. Niektóre przekształcono w gospodarstwa agroturystyczne oferujące turystom wypoczynek w otoczeniu malowniczych gór, lasów i łąk.

Warto zobaczyć:  

1.     Murowana XIX-wieczna karczma − karczma przypomina o dawnym trakcie węgierskim przebiegającym przez Kąty. Trasa tego szlaku nie pokrywa się z dzisiejszą drogą do Krempnej. Wiedzie najpierw popod most asfaltową drogą, a potem polną, kilkakrotnie przecinając Wisłokę.

2.     Szkoła Podstawowa z lat 1963−1966

3.     Gimnazjum i Dom Ludowy

4.     Kościół pod wezwaniem Najświętszej Marii Panny wybudowany w latach 1981−1982

5.     rzeka Wisłoka

6.     Kapliczki
Kapliczka na Zagrodach − data i okoliczności powstania tej kamiennej kapliczki są nieznane. Można snuć przypuszczenia, iż usytuowanie jej na szlaku handlowym na Węgry (dziś droga Kąty − Myscowa) było miejscem krótkiego modlitewnego skupienia (odpoczynku) dla podróżnych. latach 70-tych figura Matki Bożej z Dzieciątkiem została zniszczona. Przez wiele lat zapomniana i przez miejscową ludność nieodpowiednio zabezpieczona przed dalszą dewastacją, odzyskała piękny swój blask dzięki pani Stanisławie Warzecha, która z własnej inicjatywy odrestaurowała główny ołtarz, a także pozostałe rzeźby. Odremontowane też zostały ściany, dach i otoczenie kapliczki. Wszystkie te prace zostały wykonane inicjatywy pani Warzechy, jako wotum za odzyskane zdrowie. Według konserwatora, figurka przedstawiająca Matkę Bożą z Dzieciątkiem może pochodzić z XVII/XVIII wieku. Mimo burzliwych dziejów była od dawna uznawana za cudowną, o czym świadczą niezwykłe wydarzenia relacjonowane przez mieszkańców Zagród

7.     Góra Grzywacka (587 m n. p. m.) − piętrzy się nad Kątami od strony Północnej. Jej szczyt wieńczy Milenijny Krzyż Papieski z platformą widokową, z której rozciąga się panorama Beskidu Niskiego od góry Liwocz po górę Cergową. Drogę do niego wyznaczają stacje drogi krzyżowej, którą wierni pokonują w każdą drugą niedzielę miesiąca. Dodatkowo jest to część trasy kolarstwa górskiego liczącej ponad 33 km

8.     Obelisk − kamień stanowi pamiątkę wędrówek Karola Wojtyły po górach Ziemi Żmigrodzkiej

9.     Park podworski

 Justyna Wójcik

Galeria

Kąty
Kąty Kąty
Kąty
Kąty Kąty
Kąty
Kąty Kąty
Kąty
Kąty Kąty
Kąty
Kąty Kąty
Kąty
Kąty Kąty
Kąty
Kąty Kąty
Kąty
Kąty Kąty
Kąty
Kąty Kąty
Kąty
Kąty Kąty
Kąty
Kąty Kąty
Kąty
Kąty Kąty
Kąty
Kąty Kąty
Kąty
Kąty Kąty
Kąty
Kąty Kąty
Kąty
Kąty Kąty
Kąty
Kąty Kąty
Kąty
Kąty Kąty
Kąty
Kąty Kąty
Kąty
Kąty Kąty
Kąty
Kąty Kąty
Kąty
Kąty Kąty
Kąty
Kąty Kąty
Kąty
Kąty Kąty
Kąty
Kąty Kąty
Kąty
Kąty Kąty

 

 

Banner

Region Żmigrodzki

  • Region Żmigrodzki

Zarządzanie kryzysowe

Rozkłady Jazdy

  • Rozkłady jazdy

Mapa gminy

  • Mapa gminy